Astor Piazzola, Oblivion
Υπαρκτικά
III
Λησμονώ.
Τι είναι να λησμονείς;
Κι έξαφνα θυμάσαι, θυμάσαι παράφορα
και σε πιάνει εκείνος ο πόνος οξύς
για τους αιωνίους απόντας.
Κάνεις μια κίνηση
και βρίσκεσαι πάλι
σ' εκείνην την πραγματικότητα
που σε περιβάλλει (δήθεν ή σχεδόν;)
Φεύγει η σκιά, εικόνα, η παρουσία
που είχ' έρθει, αδιόρατα.
Τι ήθελε;
Τι θέλει από μάς η ζωή,
τι θέλεις ο ίδιος εσύ;
Γιατί προκαλείς
(ως πόσο μπορεί να προκαλέσει κανείς),
κάτι τέτοιες συνθλίψεις τού σώματος,
σε τέτοιες διάφορες καταστάσεις,
όταν ζητάς,
ζητάς ν' αγαπήσεις τα πάντα
και το φτωχό σώμα δε φτάνει.
Από τη συλλογή Το πλοίο (1955)
-small.jpg)
22 comments:
Εξαιρετικό ποίημα!
Το ποίημα αυτό έρχεται να ενισχύσει το προηγούμενο σχόλιό μου περί δομής του ποιήματος. Αυτό εδώ, άσχετα με την προσπάθεια που προηγήθηκε για να γραφεί, μοιάζει σα να υπήρχε από πάντα. Τόσο φυσικά και αυτονόητα.
Τέλος, αυτό είναι ένα ποίημα - δοκίμιο από μόνο του.
Ναι. Και, φυσικά, κλείνει μέσα του όλη τη συγκίνηση που μπορεί να μας μεταδώσει η ποίηση υψηλού επιπέδου.
Μου διέφυγε να σου πω ότι δεν θέλω να δημοσιεύσω και τα έξι σκέλη του ποιήματος, αλλά όφειλα να παρουσιάσω το πρώτο σκέλος για να πάρουμε μια γεύση από το σκεπτικό της ποιήτριας.
Ασφαλώς και μας μεταδίδει τη συγκίνηση της υψηλής ποίησης. Στο σχόλιό μου συμπεριλαβανόταν και αυτό αλλιώς πως θα είχε πληρότητα;
Απλά είχα εστιάσει περισσότερο στο πρόβλημα της τεχνικής του προηγούμενου ποιήματος, που εδώ δεν υπάρχει.
Δεν γνώριζα ότι υπήρχαν 6 σκέλη του ποιήματος αλλά πρέπει να πω ότι αυτό που έβαλες είναι ΚΑΙ αυτόνομο ποίημα.
Ασφαλώς είναι και αυτόνομο ποίημα, όπως και το επόμενο σκέλος που θα δημοσιεύσω λίγο αργότερα και είναι το πιο γνωστό.
Είναι τόσο δυνατό τούτο το ποίημα και τέτοια η συγκίνηση και η ταραχή που προκαλεί στον αναγνώστη που για μένα προσωπικά κάθε άλλη διερεύνησή του ως προς την τεχνική πλευρά είναι αδιάφορη και περιττή.
Βεβαίως. Γιατί, ακριβώς όπως το είπε ο Φαίδωνας νωρίτερα, είναι ένα εξαιρετικό και απολύτως αυτόνομο ποίημα με υψηλή δυναμική.
@Νερένια
Δεν ξέρω αν είστε ποιήτρια αλλά μια και απευθύνεσθε εμμέσως στο σχόλιό μου, (Εγώ σας απευθύνομαι αμέσως γιατί έτσι επιβάλλει η στοιχειώδης ευγένεια) να σας πω ότι αν δεν ήταν άρτια η τεχνική πλευρά του ποιήματος, τότε δεν θα μπορούσατε να νιώσετε τη συγκίνηση που λέτε. Να σας πω ένα παράδειγμα. Αν για το ίδιο θέμα διαβάζατε τι έγραψε ένας δημοσιογράφος ίσως σας φαινόταν και αδιάφορο. Ο ποιητής όμως με την τεχνική του και το ταλέντο του, ανεβάζει τη γλώσσα στην καλύτερη στιγμή της και χτίζει ένα έργο τέχνης που λέγεται ποίημα. Κι εγώ κάποτε νόμιζα ότι τα ήξερα όλα.
@ Κύριε Θεοφίλου,
σε καμία περίπτωση δεν απευθύνθηκα (κριτικάροντας) στο σχόλιό σας. Ζητώ συγνώμη αν άφησα τέτοια εντύπωση. Απλώς θέλησα να τονίσω πως διαβάζοντας το ποίημα είναι τόσο καίρια και ακαριαία η αντίδραση τού αναγνώστη (η δική μου εν προκειμένω) που δεν είναι πρωτεύον εκείνη τη στιγμή να κάτσει να ψάξει για άλλα τεχνικής φύσεως θέματα. Περιορίζεται να το απολαύσει.
Και με το δίκιο σας λέτε πως ένας δημοσιογράφος θα έγραφε αλλιώς για το ίδιο θέμα - έως αδιάφορα. Μόνο που γνωρίζουμε πως ετούτο είναι γραπτό μιας τρανής μας ποιήτριας και καμιά φορά δικαιούμαστε να έχουμε ...τυφλή εμπιστοσύνη σε τέτοιους ποιητές - τόση που να μη θέλουμε να αναλύσουμε περαιτέρω το γραπτό τους. Αυτό συνέβη σ' εμένα.
Ουδέποτε πίστεψα πως τα γνωρίζω όλα - δεν καταλαβαίνω από πού βγάλατε ένα τέτοιο συμπέρασμα.
Ποιήτρια δεν είμαι ούτε θα μπορούσα ποτέ να είμαι. Μια φανατική αναγνώστρια της ποίησης, όμως, είμαι.
@Νερένια
Δεν τίθεται καν θέμα συγγνώμης. Απλά επικοινωνούμε και η επικοινωνία έχει πολλά πρόσωπα.
Πολύ καλά κάνατε και μείνατε στην απόλαυση του ποιήματος. Δεν θα ήταν και ενδιαφέρον για ένα αναγνώστη-εραστή της ποίησης να αναλύει την τεχνική του ποιήματος.Εκείνο που σας είπα, είναι ότι για να νιώσετε αυτή την απόλαυση και τον ψυχικό κραδασμό, προηγήθηκε από την ποιήτρια η τεχνική με την οποία επεξεργάστηκε το θαυμάσιο θέμα της, για να φτάσει στον αναγνώστη ως ώριμο έργο τέχνης. Τώρα αν συμβαίνει εγώ να έχω την τάση να τεκμηριώνω στην κ. Παπαπροδρόμου όσα λέω, είναι γιατί έχω αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου στην τέχνη της Ποίησης, χωρίς να περιμένω κάτι από αυτήν.
Χαίρομαι πολύ που είστε φανατική αναγνώστρια της ποίησης. Πρέπει να πω ότι ανήκετε σε ένα σπάνιο είδος ανθρώπων που πρέπει να τεθεί υπό προστασία από το ΥΠΠΟ...
Επειδή πολύ φοβάμαι ότι το ΥΠΠΟ πάσχει από βαρύτατη κώφωση στα θέματα αυτά καθώς και σε πολλά άλλα, δράττομαι της ευκαιρίας να σας συστήσω για να πούμε κάτι πιο ευχάριστο.
Φαίδωνα, το «νεροπαιδάκι» είναι η φίλη μου η Ελένη (η Αθηναία εκ Καλλιθέας). Είναι δασκάλα και εδώ και χρόνια ζει και εργάζεται στην Καλαμάτα.
Ελένη, ο Φαίδωνας Θεοφίλου είναι ποιητής και πολλά άλλα (δες το σχετικό νήμα στην ενότητα Favourite Poetry του Translatum) και κατάγεται από τη Λέσβο αλλά ζει στα νότια προάστια της Αθήνας τη μισή χρονιά.
Τώρα που σας σύστησα παρατηρώ ότι τα σπίτια μας στην Αθήνα δημιουργούν στο χάρτη ένα τριγωνάκι (ελπίζω όχι του διαβόλου). :-)
@ Κύριε Θεοφίλου,
Θα μου επιτρέψετε μια μικρούλα διαφωνία. Συχνότατα και για μας τους αναγνώστες έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να εξετάζουμε την τεχνική τού ποιήματος. Μερικές φορές απλώς αυτό συμβαίνει σε δεύτερο χρόνο.
Και έχετε απόλυτο δίκιο να λέτε πως αν η ποιήτρια δεν είχε κατακτήσει ένα τέτοιο επίπεδο τεχνικής και δεν είχε με τέτοια μαεστρία επεξεργαστεί το θέμα της, ίσως τότε το ποίημα να μη μας άγγιζε με τον ίδιο τρόπο ή ακόμη και να μας περνούσε απαρατήρητο. Αλλά τη μαεστρία τής Καρέλλη μπορεί κανείς να τη θεωρήσει δεδομένη, ή μήπως όχι;
Εσείς επισημάνατε μια όψη τού ποιήματος (και πολύ καλά κάνατε) κι εγώ πιάστηκα απ' αυτό για να πω πως εμένα με τάραξε τόσο το ποίημα που στάθηκα σ' αυτό που μου μετέδιδε κι όχι στο με ποιους τρόπους το πέτυχε αυτό η ποιήτρια.
Συνεπώς έχουμε ο καθένας τα δίκια του και δε βλέπω να διαφωνούμε στην ουσία.
Όσο για το ΥΠΠΟ, είναι τόσα πολλά όσα σοβαρότερα πράγματα δεν κάνει, που καλά θα κάνει να μας αφήσει ήσυχους εμάς να απολαμβάνουμε την ποίησή μας και να ασχοληθεί με εκείνα. Με εννοείτε, φαντάζομαι.
@ Βικούλα,
Τον κύριο Θεοφίλου τον έχω εδώ και κάμποσο καιρό "γνωρίσει" μέσα από το ιστολόγιο το δικό σου, τον έχω ξανασυναντήσει και αλλού και είναι μέρες που τον παρακολουθώ κιόλας. Μάλιστα μου άρεσε ιδιαίτερα η τελευταία ανάρτησή του για την "αφωνία των πνευματικών δημιουργών".
Μια φορά είδα σοβαρά το ρόλο μου ως οικοδέσποινα κι εσύ με αποστόμωσες, Ελένη. Θα το αντέξω, ωστόσο. :-)
Βίκυ σ' ευχαριστώ για τις συστάσεις, αλλά βλέπεις, ο απέραντος κόσμος του διαδικτύου είναι.. μικρός.
@Νερένια
Και βέβαια μπορεί κανείς να δει σε δεύτερο χρόνο και άλλα πράγματα στο ποίημα εκτός από τον πυρήνα του. Άλλωστε ένα έργο τέχνης του Λόγου, έχει πολλά επίπεδα, για όποιον εξοικειωμένο θα ήθελε να τα εντοπίσει.
Την καλλιτεχνική μαεστρία αγαπητή μου Νερένια μπορεί να την έχει η Καρέλλη ή ο όποιος καλός ποιητής αλλά πρέπει να την αποδεικνύει κάθε φορά που γράφει ένα έργο, όπως ο αθλητής που έχει όλα τα προσόντα, αλλά πρέπει να "πιάσει" την επίδοση που αξίζει στο μέγεθός του. Ο δημιουργός, δίνει κάθε φορά εξετάσεις, όπως ο ηθοποιός που βγαίνει στη σκηνή. Ένα μικρό νήμα τον χωρίζει από την πτώση, απ' όπου θα πρέπει να βρει τη δύναμη να ξανασηκωθεί. Τίποτα δεν είναι δεδομένο αν δεν φαίνεται στην πράξη.
Υ.Γ.
Και το όνομά μου είναι Φαίδων
@ Φαίδωνα,
και βέβαια έτσι που τα λέτε είναι. Ο ποιητής δίνει πράγματι εξετάσεις με κάθε του γραπτό και πρώτα πρώτα στον ίδιο του τον εαυτό. Ιδιαίτερα αν είναι μεγάλος. Φαντάζομαι θα έχουν πολλά γραπτά μεγάλων μας ποιητών καταλήξει στο καλάθι των αχρήστων τους ή θα έχουν μείνει επ' αόριστον στο συρτάρι, ωσότου πάρουν τη μορφή που ικανοποιεί πρώτα τους ίδιους πριν φτάσουν στον αναγνώστη.
Αλλά δικαίωμα στην αποτυχία (τη στιγμιαία έστω) έχουμε όλοι - ας μην το αρνηθούμε ούτε στους ποιητές μας. Θέλω να πω πως κι αν καμιά φορά συμβεί να μην πραγματοποιείται η επικοινωνία ποιητή - αναγνώστη με υπαιτιότητα του ποιητή (γιατί συμβαίνει κι αυτό, δε φταίει πάντα η ανεπάρκεια του αναγνώστη) ας το δούμε σαν μια στιγμιαία και παροδική αδυναμία κι ας μην τους καταδικάσουμε. Αν, βέβαια, αυτό (η έλλειψη επικοινωνίας)είναι κάτι μόνιμο, τότε ή εμείς δεν είμαστε επαρκείς αναγνώστες ή διαβάζουμε κάποιον ανεπαρκή ποιητή - ή εμείς δεν είμαστε γι' αυτόν ή αυτός δεν είναι για μας.
Η τάση σας να τεκμηριώνετε όσα λέτε είναι αξιέπαινη, ευπρόσδεκτη και πέρα για πέρα εκτιμητέα - ιδιαίτερα σε έναν χώρο που πολλοί θεωρούν πρόσφορο και κατάλληλο να εναποθέτουν τα σπέρματα της ανοησίας τους.
Υ.Γ. Το δικό μου όνομα είναι Ελένη, όπως έκανε και η Βίκυ τις συστάσεις προηγουμένως. Η ίδια μπορεί να σας διαβεβαιώσει πως άρχισα να την αποκαλώ με το μικρό της όνομα αρκετό καιρό μετά την πρώτη μας επικοινωνία και πάντως αφού είχαμε γνωριστεί αρκετά καλά. Μην περιμένετε από μένα περισσότερα απ' όσα δύναμαι για την ώρα. :-)
@Νερένια
Συμφωνούμε Ελένη. Όλοι έχουμε δικαίωμα στην αποτυχία. Και οι ποιητές. Για την επικοινωνία είναι όπως τα λες. Και να θυμάσαι: Η ωφέλεια από την επικοινωνία δύο ή περισσοτέρων ανθρώπων είναι αμφίδρομη ή πολύδρομη.
@Νερένια
Και κάτι ακόμα: Η πνευματική δημιουργία, είναι λειτουργία ισότιμη με τη λειτουργία της ανάγνωσης. Ένα έργο χωρίς αναγνώστη απλά δεν υπάρχει.
Άρα δημιουργός και αναγνώστης είναι πάνω στην ίδια σκηνή...
Και απολύτως συνυπεύθυνοι στην επικοινωνία και όχι μόνο, θα προσθέσω, Φαίδωνα.
@Βίκυ
Όχι μόνο συμφωνώ με την συνυπευθυνότητα που λες αλλά έχω και πλήρη συναίσθησή της.
Μου έχει συχνά συμβεί, να συζητώ με κάποιους αναγνώστες βιβλίων μου και να ανακαλύπτω μέσω των αναγνωστών πράγματα που δεν φαντάστηκα πριν.
Ήμουν σίγουρη. :-)
Από τα μεγάλα ποιήματα της Καρέλλη, με τόσο σφικτά πλεγμένη δομή σκέψης, όση αισθαντικότητα και τεχνική. Από τα ποιήματα που τα αντιλαμβάνεται κανείς πρώτα με το σώμα και τα απολαμβάνει με τον νου.
Όσο για τα σχόλιά σας… δοκίμιο για την ποίηση θα μπορούσαν να είναι.
Να είστε καλά και να αφιερώνετε πάντα χρόνο στην μεταξύ σας επικοινωνία. Λείπει από το διαδίκτυο.
Μου άρεσε κι εμένα πολύ αυτή η κουβέντα του Φαίδωνα και της Ελένης.
Όσο για το ποίημα, τώρα πια θαρρώ πως τα είπαμε όλα.:-)
Δημοσίευση σχολίου